In België moet bij de aangifte van elk levend geboren kind, ongeacht de zwangerschapsduur of het geboortegewicht, verplicht een statistisch formulier worden ingevuld (eBirth of Model I). Dit formulier bestaat uit een luik met medische en een luik met socio-demografische gegevens.
Een statistisch overlijdensformulier (Model IIID) moet verplicht ingevuld worden voor elk levenloos geboren kind met een geboortegewicht van minimum 500 gram, een zwangerschapsduur van minimum 22 weken of een kruin-stuitlengte van 25 cm (Art. 2 van het KB van 17 juni 1999).
De zorgverstrekkers die bevallingen begeleiden, zowel in de materniteiten als thuis of in geboortehuizen, vullen een geboorteaangifte in met de identiteit van de moeder en het kind. Deze gegevens maken ze over aan de diensten van de burgerlijke stand van de gemeente waar de geboorte plaatsvond. Tegelijk vullen ze het statistisch formulier met de medische geboortegegevens in. Deze gepseudonimiseerde gegevens worden voor geboorten in Vlaanderen via het Departement Zorg van de Vlaamse overheid aan het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE) bezorgd voor verdere analyse. Door deze unieke samenwerking tussen vroedvrouwen, gynaecologen en neonatologen in SPE, beschikken we in Vlaanderen sinds 1986 over wetenschappelijk correcte informatie omtrent de perinatale zorg en de neonatale uitkomsten.
De verzamelde gegevens zijn afkomstig van het statistisch geboorteformulier (eBirth of Model I) en van het overlijdensformulier (Model IIID). In 2010 werd eBirth gecreëerd voor de elektronische aangifte van levende geboorten. Sindsdien stapten materniteiten en gemeenten geleidelijk over op deze vorm van aangifte, die het papieren formulier (Model I) vervangt.
Bijkomend aan de verzameling van medische geboortegegevens registreert het SPE medische gegevens van pasgeborenen die binnen de eerste 7 dagen na de geboorte worden opgenomen op een afdeling neonatologie (N*-afdeling en/of NIC-dienst) in de ziekenhuizen erkend door de Vlaamse Gemeenschap.
Het SPE verwerkt en verbetert de medische gegevens van geboorten en van pasgeborenen opgenomen op een afdeling neonatologie. Het SPE koppelt de gegevens van beide registraties en onderzoekt de kwaliteit van de data. Met de hulp van de zorgverleners en secretariaatsmedewerkers in de materniteiten en afdelingen neonatologie verbetert het SPE onvolledige, onsamenhangende of vermoedelijk foutieve gegevens.
Tijdens het volledige verwerkingsproces van de gegevens ondersteunt het SPE de materniteiten en N*-afdelingen en NIC-diensten om het invullen van hun gegevens te vereenvoudigen en ervoor te zorgen dat zij de indicatoren op de geboorte- en neonatale registratieformulieren goed begrijpen en correct interpreteren.
Vervolgens analyseert het SPE deze gegevens met als doel het bevorderen van de perinatale epidemiologie en de volksgezondheid. Dit gebeurt door het identificeren van factoren geassocieerd met perinatale en maternale morbiditeit en mortaliteit in Vlaanderen en door samenwerking met andere wetenschappelijke organisaties op nationaal en internationaal niveau. De resultaten van de analyses worden jaarlijks gepubliceerd in het rapport 'Perinatale gezondheid in Vlaanderen', dat publiek toegankelijk is. Het SPE koppelt de gegevens ook terug naar de gegevensaanbrengers. Daarnaast krijgen alle materniteiten en afdelingen neonatologie een confidentieel rapport met de analyses van de eigen gegevens, dat ze als leidraad kunnen gebruiken voor interne audit en kwaliteitscontrole.
